A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ Tăng tương phản Giảm tương phản

Giải Nhất cuộc thi: “Phân tích, bình giảng một bài thơ viết về Bác mà em thấy ấn tượng nhất nhân dịp kỷ niệm 50 năm học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”

Mỗi dân tộc có thể có nhiều danh nhân văn hóa song có rất ít người đạt tới tầm cỡ “Danh nhân văn hóa thế giới”. Việt Nam thật vinh dự, tự hào khi vị lãnh tụ, người cha già kính yêu của dân tộc mình được tổ chức Giáo dục – Khoa học - Văn hóa liên hợp quốc (UNESCO) phong tặng danh hiệu ấy. Đó là sự ghi nhận của toàn nhân loại trước những cống hiến lớn lao và vĩ đại của Người. Ở Việt Nam, các nhà thơ, nhà văn có thêm một cách ghi nhận khác: đó là biến Bác thành nguồn cảm hứng bất tận của thơ ca dân tộc, ngay cả khi Người đã đi xa… Tiêu biểu nhất chính là bài thơ “Viếng lăng Bác” của tác giả Viễn Phương

Bác nhớ Niền nam, nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha

Nỗi mong ước thiết tha được vị cha già dân tộc vào thăm của nhân dân Miền Nam đã không trở thành hiện thực khi Người mãi mãi vào “cuộc trường sinh nhẹ cánh bay” để lại trong lòng người dân biết bao thương tiếc.

Đất nước vừa thống nhất, hai miền Nam-Bắc sum họp một nhà thì tháng 4 năm 1976 lăng Bác được khánh thành ngay giữa lòng thủ đô Hà Nội. Từ miền Nam ra Bắc viếng lăng Bác, nhà thơ Viễn Phương trào dâng niềm xúc động thành kính thiêng liêng.

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát

Ôi hàng tre xanh xanh Việt Nam

Bão táp mưa xa đứng thẳng hàng

Mở đầu bài thơ là một lời tự sự nhưng chan chứa tình cảm và niềm xúc động thiêng liêng. Cách xưng hô “con” với “Bác” thể hiện sự gấn gũi, ấm áp, giàu tình yêu thương. Tác giả Viễn Phương cũng như tất cả người dân Việt Nam đều coi Bác là người cha, người anh của mình. Nhà thơ dùng từ “ thăm” thay cho từ “ viếng” , đây là cách nói giảm nói tránh nỗi đau mất mát. Thực tế, Bác đã đi xa nhưng trong tiềm thức, trong trái tim của mỗi người dân thì Bác vẫn còn sống mãi với non nước đẹp tươi. Hình ảnh “hàng tre trong sương” là hình ảnh tả thực, vô cùng thân thuộc của đất nước ta ngàn đời nay. Cây tre đã đi vào văn hóa Việt Nam như một hình ảnh bình dị mà đầy sức sống dẻo dai chống chịu thiên tai, gió bão và giặc ngoại xâm.

Từ bên ngoài nhà thơ tiến gần hơn đến lăng Bác, hòa vào dòng người đi vào viếng vị cha già kính yêu:

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ

Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân

Nếu mặt trời của thiên nhiên soi sáng cho nhân loại, đem lại sự sống cho muôn loài thì Bác chính là những vầng ánh sáng, hào quang xua đi bóng đêm tăm tối cho dân tộc thoát khỏi kiếp nô lệ, lầm than. Hình ảnh ẩn dụ “ Bác” với “ mặt trời” không chỉ ca ngợi sự vĩ đại của Bác mà còn thể hiện sự tôn kính của nhà thơ đối với Bác. Hình ảnh “ dòng người vào lăng viếng Bác” là hình ảnh thực được miêu tả ấn tượng,  thể hiện nỗi xúc động bồi hồi, nặng trĩu nối nhớ thương, kính cẩn của dòng người vào lăng. Điệp từ “ngày ngày” chỉ sự vô tận của thời gian, diễn tả nhịp tuần hoàn lặp đi lặp lại một các đều đặn. Ta thấy rõ được nhịp thơ tha thiết chậm rãi như lắng sâu cảm xúc. Hình ảnh “kết tràng hoa” có thể hiểu là những bông hoa tươi thắm được kết thành vòng mà những người con, người đồng chí, người cộng sự vào lăng viếng Bác. Hình ảnh ẩn dụ “Bảy mươi chín mùa xuân” tượng trưng cho bảy mươi chín năm Bác đã sống và cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam thành một quốc gia độc lập, tự do, có nền văn hóa phong phú và đa dạng trên mọi phương diện. Để ca ngời Bác, nhà thơ Phạm Tiến Duật cũng tững khẳng định:

Mặt trời lặn, mặt trời mang theo nắng

Bác ra đi để lại ánh sáng muôn đời

Từ niềm biết ơn thành kính, tác giả Viễn Phương chuyển thành niềm xúc động nghẹn ngào:

 Bác nằm trong giấc ngủ bình yên

Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim!

“ Giấc ngủ bình yên” gợi nhớ thanh thản bình yên giữa ánh sáng của vầng trăng. Câu thoq như mốn khẳng định “Bác còn sống mãi với non sông đất nước Việtt Nam”

Ai cũng biết rằng, lúc sinh thời, Bác yêu trăng lắm! Trăng là người bạn tri kỉ, người đồng chí đồng đội của Bác. Chắc vì thế mà tác giả đã viết hình ảnh ngọn đèn nê – ông thành hình ảnh vầng trăng. “ Trời xanh” hình ảnh ẩn dụ chỉ sự lớn lao, cao cả, vĩnh hằng của Bác. “Vẫn biết trời xanh là mãi mãi. Mà sao nghe nhói ở trong tim” là sự đấu tranh giữa lí trí với con tim. Nỗi đau đớn tận cùng khiến con tim như vụn vỡ và vô hiệu hóa mọi lời khuyên răn của lí trí. Từ “nhói” gợi nỗi đau lắng sâu, xót xa tận tâm khảm như hàng ngàn mũi kim, mũi dao nhọn đâm vào trái tim của người con – nhà thơ. Lí trí của nhà thơ hiểu rõ, tác giả biết Bác đã đi xa, Người đã không còn nữa nhưng trái tim, tình cảm của Viễn Phương lại không có cách nào thể chấp nhận sự thật đó. Lời thơ hóa thành tiếng lòng, tiếng khóc của tác giả nói riêng và tất cả người dân nói chung.

Nếu ba khổ thơ đầu là nỗi lòng, niềm tiếc thương vô hạn, sự kính trọng và biết ơn của tác giả thì khổ thơ cuối là sự lưu luyến, nhớ thương, ước nguyện thành kính của tác giả:

 Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Muốn làm con chim hót quang lăng Bác

Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây

Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này…

Đến thăm lăng Bác, tác giả lưu luyến không muốn rời xa nơi đây. Điệp cấu trúc “muốn làm” dồn dập như mong ước thiết tha, cháy bỏng. Tác giả muốn làm con chim để ngày ngày hót líu lo quanh lăng Bác mang lại niềm vui cho đời, muốn làm đóa hoa tỏ hương ngào ngạt, muốn làm cây tre trung hiếu canh giữ cho giấc ngủ bình yên của Người. Khép lại bài thơ là hình ảnh cây tre tạo kết cấu đầu cuối tương ứng.

Bằng giọng điệu trang nghiêm, thành kính, thiết tha, tự hào, nhịp thơ chậm; sử dụng các biện pháp tu từ, nhà thơ Viễn Phương đã đưa ta đi theo cuộc hành trình vào lăng viếng Bác. Đọc xong bài thơ ta không khỏi xúc động, đau xót, thương nhớ. Thơ Viễn Phương thật sự khơi dậy trong lòng người đọc những tình cảm đẹp để ta nghiêng mình thành kính trước sự vĩ đại, cao cả của Bác mà lớn hơn về tâm hồn nhân cách.

 Ta bên Người, Người tỏa sáng bên ta

Ta bỗng lớn bên Người một chút

Và không chỉ có nhà thơ Viễn Phương đau xót, thương nhớ mà nhà thơ Tố Hữu cũng từng viết:

 Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa

Chiều nay con chạy về thăm Bác

Ướt lạnh vườn rau, mấy gốc dừa!

Tuy Bác đã đi xa nhưng những lời căn dặn, dạy dỗ của Người thì vẫn còn theo mãi bước chân của mỗi con người Việt Nam. Sáng ngày 27 tháng 8 tại Hà Nội, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã gặp mặt đảng viên trẻ tiêu biểu toàn quốc học tập và làm theo lời Bác, nhân 50 năm thực hiện di chúc Bác Hồ (1969 -2019). Tổng bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh “Muốn nhớ lời Bác, không chỉ nhớ và học tập thuộc lòng mà phải ngấm vào máu, vào tim, vào óc của mình”. Vì thế, là một học sinh chúng ta hãy rèn luyện đạo đức, chăm chỉ học tập. Là một người đoàn viên thanh niên hãy cố gắng hoàn thiện bản thân mình. Vì thanh niên là tương lai của đất nước, là lực lượng tiên phong, chủ lực trong việc thực hiện những nhiệm vụ quan trọng để Việt Nam có thể sánh vai với các cường quốc năm châu, đúng như mong ước cháy bỏng của Người - Hồ Chí Minh!

Họ và tên : Nguyễn Thị Hồng Ngọc

Lớp : 10A11


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 214
Hôm qua : 310
Tháng 10 : 5.991
Năm 2019 : 86.389